Jak wzmocnić konkurencyjność technologiczną Europy Środkowo-Wschodniej? Podsumowanie 3Seas Initiative Digital Forum w Poznaniu
Jak wykorzystać potencjał technologiczny Europy Środkowo-Wschodniej, zwiększyć inwestycje w innowacje i budować konkurencyjność regionu? To główne zagadnienia 3Seas Initiative Digital Forum 2026, zorganizowanego 12 listopada w Poznaniu przez Związek Cyfrowa Polska wspólnie z Instytutem Poznańskim w ramach 5. Poznańskiego Kongresu Gospodarczego. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, biznesu, instytucji finansowych i organizacji branżowych z państw Europy Środkowo-Wschodniej.
Jednym z głównych punktów tegorocznego Kongresu były spotkania z udziałem Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz Prezydenta Słowacji Petera Pellegriniego, podczas których rozmawiano o przyszłości współpracy państw Europy Środkowo-Wschodniej. Ważne miejsce w programie zajęły również kwestie gospodarcze i technologiczne, w tym rozwój innowacji, zwiększanie inwestycji oraz budowanie konkurencyjności regionu w ramach Inicjatywy Trójmorza.
Jak budować globalne firmy technologiczne z Europy Środkowo-Wschodniej?
Jednym z tematów Forum była konkurencyjność technologiczna regionu oraz możliwości tworzenia przedsiębiorstw zdolnych do skutecznego konkurowania na światowych rynkach. Wprowadzeniem do dyskusji było wystąpienie Michała Kanownika, prezesa Związku Cyfrowa Polska, który przedstawił potencjał sektora cyfrowego Europy Środkowo-Wschodniej oraz bariery ograniczające jego dalszy rozwój.
Nasz region to rynek blisko 100 mln mieszkańców, sektor ICT generujący około 5 proc. regionalnego PKB i 1,64 mln miejsc pracy. W latach 2005–2021 eksport usług ICT z naszego regionu wzrósł ponad sześciokrotnie. Mimo tych osiągnięć Europa Środkowo-Wschodnia wciąż nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału technologicznego. Jak wskazał Michał Kanownik, same talenty i wysoko wykwalifikowani specjaliści nie wystarczą do zbudowania globalnej pozycji konkurencyjnej. Region potrzebuje większych inwestycji, lepszego dostępu do kapitału, nowoczesnej infrastruktury obliczeniowej i energetycznej oraz przewidywalnego otoczenia regulacyjnego.
Zagadnienia te rozwinięto podczas panelu „Jak budować globalne firmy technologiczne z Europy Środkowo-Wschodniej?”, w którym uczestniczyli poza Michałem Kanownikiem również Michał Čermák z czeskiej organizacji AAVIT, Paweł Gruza, doradca Prezydenta RP, oraz Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes Three Seas Business Council.
Uczestnicy dyskusji podkreślali, że Europa Środkowo-Wschodnia powinna budować swoją pozycję w oparciu o własne przewagi konkurencyjne, szczególnie w obszarach przemysłu, robotyki, cyberbezpieczeństwa, energetyki i zaawansowanych technologii. Wśród najważniejszych rekomendacji znalazły się zwiększenie dostępności kapitału dla rozwijających się przedsiębiorstw, wspieranie komercjalizacji badań, rozwój infrastruktury cyfrowej oraz silniejsza współpraca regionalna.
Podczas debaty nawiązano również do rekomendacji raportu CEE AI Challenger 2026, przygotowanego przez CEE Digital Coalition, w tym propozycji utworzenia regionalnego CEE AI Fund, który mógłby wspierać rozwój innowacyjnych przedsiębiorstw działających w obszarze sztucznej inteligencji.
Inwestycje w innowacje – jak skuteczniej wykorzystać potencjał regionu?
Ważną częścią 3Seas Initiative Digital Forum był roundtable „Jak mądrze i skutecznie inwestować w innowacje w Europie Środkowo-Wschodniej?”, zorganizowany przez Związek Cyfrowa Polska wspólnie z Three Seas Business Council. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli biznesu, sektora inwestycyjnego i instytucji zaangażowanych w rozwój gospodarczy regionu. Dyskusja koncentrowała się na możliwościach zwiększenia skali inwestycji technologicznych, rozwoju rynku kapitałowego oraz tworzenia warunków sprzyjających międzynarodowej ekspansji przedsiębiorstw.
Uczestnicy wskazywali, że jednym z największych wyzwań pozostaje dostęp do finansowania na późniejszych etapach rozwoju firm. Europa Środkowo-Wschodnia potrafi tworzyć innowacyjne startupy, jednak znacznie trudniejsze jest zapewnienie im kapitału umożliwiającego osiąganie globalnej skali działalności. Podkreślono potrzebę większego zaangażowania inwestorów prywatnych, funduszy venture capital i private equity oraz skuteczniejszego łączenia finansowania publicznego i prywatnego.
Istotnym wnioskiem była również konieczność ograniczania fragmentacji regionalnego rynku. Silniejsza współpraca państw Europy Środkowo-Wschodniej mogłaby ułatwić realizację dużych projektów technologicznych, zwiększyć atrakcyjność inwestycyjną regionu i przyciągać strategicznych inwestorów. Rozmowy dotyczyły także znaczenia stabilnych, proporcjonalnych i przewidywalnych regulacji oraz inwestycji w technologie przyszłości, w tym sztuczną inteligencję, cyberbezpieczeństwo i infrastrukturę cyfrową.
Kompetencje cyfrowe fundamentem przyszłej konkurencyjności
Kolejnym obszarem dyskusji podczas Forum był rozwój kompetencji cyfrowych w państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Tematowi temu poświęcono panel „Jak sprawna cyfrowo jest Europa Środkowo-Wschodnia?”, który stał się okazją do spotkania przedstawicieli organizacji koordynujących projekt IT Fitness Test w Polsce, Czechach, Słowacji i na Węgrzech.
Punktem wyjścia do rozmowy były wyzwania edukacyjne związane z dynamicznym rozwojem technologii oraz wyniki tegorocznej edycji IT Fitness Test, w której uczestniczyło niemal 125 tys. użytkowników. Eksperci podkreślali, że tradycyjne podejście do edukacji cyfrowej wymaga zmian. Sama znajomość narzędzi i technologii nie jest już wystarczająca. Coraz większego znaczenia nabierają praktyczne umiejętności, krytyczne myślenie, kreatywność, samodzielność oraz zdolność rozwiązywania rzeczywistych problemów.
Szczególną uwagę poświęcono rozwojowi sztucznej inteligencji. Jej upowszechnienie wymaga przygotowania młodych ludzi nie tylko do korzystania z nowych narzędzi, lecz także do krytycznej oceny generowanych informacji, świadomego podejmowania decyzji i odpowiedzialnego wykorzystywania technologii.
Ważnym wnioskiem była również potrzeba zacieśnienia współpracy między szkołami, przedsiębiorstwami technologicznymi i administracją publiczną, aby skuteczniej dostosowywać edukację do rzeczywistych potrzeb rynku pracy. Przedstawiciele organizacji z państw Grupy Wyszehradzkiej zwracali także uwagę na znaczenie wspólnych inicjatyw regionalnych. Porównywalne dane z IT Fitness Test mogą stanowić podstawę do identyfikowania luk kompetencyjnych, wymiany dobrych praktyk oraz opracowywania skuteczniejszych rozwiązań edukacyjnych.
– Tegoroczne 3Seas Initiative Digital Forum pokazało, że współpraca państw Europy Środkowo-Wschodniej nabiera coraz większego znaczenia, również w obszarze nowych technologii i gospodarki cyfrowej. Udział prezydentów Polski i Słowacji podkreśla strategiczną rangę Inicjatywy Trójmorza, ale naszym celem jest przede wszystkim przekładanie politycznych deklaracji na konkretne działania gospodarcze. Chcemy, aby nasz region nie tylko dostarczał Europie wykwalifikowanych specjalistów i innowacyjnych rozwiązań, lecz także tworzył własnych globalnych liderów technologicznych. Do tego potrzebujemy wspólnych inwestycji, silniejszej współpracy biznesu i administracji oraz ambitnej wizji rozwoju cyfrowego całego regionu – podsumowuje Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska.
