Potrzebny jest stały system utrzymania i modernizacji sprzętu w szkołach. Eksperci o kolejnym etapie cyfryzacji edukacji
Jak sprawić, aby miliardowe inwestycje w cyfryzację polskich szkół przełożyły się na trwałą poprawę jakości nauczania? Jak zbudować system, który będzie nie tylko dostarczał nowoczesny sprzęt, ale również zapewniał jego skuteczne wykorzystanie przez kolejne lata? To właśnie te pytania zdominowały kolejne spotkanie z cyklu #DigitalTalks, zatytułowane „Od sprzętu do kompetencji”.
W debacie udział wzięli przedstawiciele administracji – Ministerstwa Edukacji Narodowej, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), Rady ds. Informatyzacji Edukacji przy MEN – organizacji pozarządowych, w tym Polskiego Towarzystwa Informatycznego oraz Fundacji EdTech Poland, a także reprezentanci sektora technologicznego (firmy Apple, Dell Technologies, Google, Infonet Projekt SA, Lenovo, Samsung Electronics Polska oraz SUNTAR). W tym gronie ekspertów dyskutowano o wyzwaniach związanych z zarządzaniem infrastrukturą IT w szkołach, rozwojem kompetencji cyfrowych nauczycieli i uczniów oraz budową długofalowego modelu funkcjonowania nowoczesnej, cyfrowej szkoły.
Od inwestycji w sprzęt do systemowego zarządzania
Punktem wyjścia do rozmowy było podsumowanie dotychczasowych działań państwa na rzecz cyfryzacji edukacji. W ostatnich latach do polskich szkół trafiły setki tysięcy komputerów i urządzeń mobilnych, rozwijana jest infrastruktura szerokopasmowego internetu, a kolejnym etapem transformacji mają być inwestycje w szkolne pracownie sztucznej inteligencji. Uczestnicy zgodzili się jednak, że etap wyposażania szkół w sprzęt dobiega końca, a największym wyzwaniem staje się dziś efektywne zarządzanie już istniejącą infrastrukturą oraz zapewnienie jej dalszego rozwoju.
Jednym z najważniejszych tematów spotkania była potrzeba stworzenia stałego systemu utrzymania i modernizacji sprzętu oraz oprogramowania w szkołach. Eksperci podkreślali, że programy zakupowe powinny być uzupełnione o długoterminowy model finansowania obejmujący serwis, aktualizacje, wymianę urządzeń oraz wsparcie techniczne. Bez takiego mechanizmu istnieje ryzyko, że nowoczesny sprzęt już za kilka lat stanie się przestarzały lub nie będzie wykorzystywany w pełni swoich możliwości.
W tym kontekście wiele miejsca poświęcono również przyszłości prac nad rozporządzeniem określającym minimalne wymagania techniczne dla wyposażenia szkół. Zdaniem uczestników jednolite standardy mogą ułatwić planowanie inwestycji, zwiększyć interoperacyjność wykorzystywanych rozwiązań oraz zapewnić szkołom większą przewidywalność przy podejmowaniu decyzji zakupowych.
Cyfrowa szkoła potrzebuje ludzi i kompetencji
Istotnym elementem dyskusji było także zarządzanie cyfrowym ekosystemem szkół. Uczestnicy wskazywali na potrzebę wdrażania rozwiązań umożliwiających centralne zarządzanie urządzeniami, zdalne administrowanie oprogramowaniem, monitorowanie cyberbezpieczeństwa oraz sprawne reagowanie na incydenty. Jednocześnie podkreślano, że nowe rozwiązania powinny pozostawiać odpowiednią elastyczność samorządom i szkołom, które często posiadają już własne systemy zarządzania infrastrukturą IT.
Eksperci zwracali również uwagę, że dalszy rozwój edukacji cyfrowej nie będzie możliwy bez konsekwentnego inwestowania w kompetencje nauczycieli. Choć w ostatnich latach zrealizowano wiele programów szkoleniowych, nadal widoczne są różnice w poziomie wykorzystania technologii podczas zajęć. Uczestnicy wskazywali na potrzebę lepszego dopasowania szkoleń do codziennych wyzwań nauczycieli, większego nacisku na praktyczne zastosowanie narzędzi cyfrowych oraz stworzenia systemu ciągłego wsparcia metodycznego.
Szczególnie dużo uwagi poświęcono koncepcji koordynatora cyfrowego. W opinii uczestników taka osoba mogłaby stać się jednym z filarów nowoczesnej szkoły, odpowiadając zarówno za zarządzanie infrastrukturą IT, jak i wspieranie nauczycieli we wdrażaniu nowych technologii do procesu dydaktycznego. Podkreślano jednak, że skuteczne wprowadzenie tej funkcji wymaga stworzenia ścieżki rozwoju zawodowego, systemu certyfikacji oraz odpowiednich warunków zatrudnienia i finansowania. Jedną z rekomendacji było uruchomienie pilotażowego programu koordynatorów cyfrowych realizowanego we współpracy administracji publicznej, samorządów oraz sektora technologicznego.
Kompetencje cyfrowe to także odpowiedzialność
W trakcie spotkania poruszono także kwestie higieny cyfrowej i bezpiecznego korzystania z technologii, zwłaszcza przez najmłodszych uczniów. Uczestnicy podkreślali, że rozwój kompetencji cyfrowych powinien obejmować nie tylko umiejętność korzystania z nowoczesnych narzędzi, ale również kształtowanie odpowiedzialnych postaw, krytycznego myślenia oraz świadomego i bezpiecznego funkcjonowania w świecie cyfrowym.
– Dyskusja pokazała, że polska edukacja wkracza dziś w kolejny etap transformacji cyfrowej. Po okresie intensywnych inwestycji infrastrukturalnych nadszedł czas na budowę trwałego modelu zarządzania cyfrową szkołą – opartego na systemowym utrzymaniu sprzętu, rozwoju kompetencji, skutecznym wsparciu nauczycieli oraz długofalowym planowaniu. To właśnie od tych elementów będzie zależeć, czy dotychczasowe inwestycje przełożą się na trwałą poprawę jakości edukacji i lepsze przygotowanie młodych ludzi do funkcjonowania w cyfrowym świecie – komentuje Michał Kanownik, prezes Związku Cyfrowa Polska.